לייענזאַל

olam kria

FaceBook

נייַעס

24.12 באַגעגעניש פֿון ייִדיש־פֿאָרשערס מיט פּראָפֿ' קוזניץ אין ירושלים דינסטיק, דעם 24סטן דעצעמבער 2019, צווישן 16:00 און 18:30 אַ זייגער, אינעם העברעיִשן אוניווערסיטעט אין...
אַ נײַ בוך וועגן ייִדישער דראַמאַטורגיע: "אני בדרכי אלך" אַ נײַ בוך אויף העברעיִש וועגן דער ייִדישער דראַמאַטורגיע "אני בדרכי אלך" ("מיט מײַן...
6.2 פּאָלינע בעלילאָװסקי זינגט אין ירושלים דאָנערשטיק, דעם 6טן פֿעברואַר 2020, 10:45 אַ זייגער, אינעם ירושלימער קהילה־צענטער "גינות־העיר" (עמק־רפֿאים־גאַס 12)...
9.1 לעקציע פֿון יעד בירן אין ירושלים דאָנערשטיק, דעם 9טן יאַנואַר 2020, 10:45 אַ זייגער, אינעם ירושלימער קהילה־צענטער "גינות־העיר" (עמק־רפֿאים־גאַס 12)...
לאַורעאַטן פֿונעם קאָנקורס פֿאַר ייִדיש־שפּראַכיקע דערציילונגען די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור האָט באַשטימט די לאַורעאַטן פֿונעם ערשטן מלוכישן קאָנקורס אין...
7.12 קאָנצערט פֿון דער סטודיע־שילערס אין קרית־אונו מוצאי־שבת, דעם 7טן דעצעמבער 2019, 18:30 אַ זייגער, אינעם זאַל פֿון דער גימנאַזיע א"ן...
20.11 - 6.12 קאַבאַרעט אויף ייִדיש אין תּל־אבֿיבֿ, ירושלים און חיפֿה פֿיר פֿאָרשטעלונגען פֿונעם "אסתּרס קאַבאַרעט" אויף ייִדיש וועלן פֿאָרקומען אין תּל־אבֿיבֿ, ירושלים און חיפֿה...
21.12 קאָנצערט פֿון מיכאל גײַסינסקי אין אלקנה מוצאי־שבת, דעם 21סטן דעצעמבער 2019, 20:00 אַ זייגער, אינעם ייִשובֿ אלקנה אין שומרון, אינעם...
5.12 קאָנצערט פֿון שמוליק נאַדל אין חדרה   דאָנערשטיק, דעם 5טן דעצעמבער 2019, 10:30 אַ זייגער, אינעם ייִדיש־קלוב "מע לאַכט צוזאַמען"...
5.11 חיה ליבֿניס פֿידל־קאָנצערט אין גן־שורק דינסטיק, דעם 5טן נאָוועמבער 2019, 20:00 אַ זייגער, אינעם ייִדיש־קלוב פֿונעם מושבֿ גן־שורק (לעבן...

װירטועלע קלאַװיאַטור


klaviatura

 


ייִדישע דיאַלעקטן טיילן זיך אויף פֿיר גרופּעס, וועלכע שיידן זיך אונטער פֿאָנעטיש (הויפּטזאַכלעך לויט דער וואָקאַלן־אויסשפּראַך(O-U, EY-OY, EY-AY און צומאָל לעקסיש אָדער גראַמאַטיש (צום בײַשפּיל, צפֿון־מזרח־ייִדיש האָט נישט קיין זאַכלעכן מין).

יעדע גרופּע איז באַאײַנפֿלוסט געוואָרן פֿון אָרטיקע שפּראַכן. די גרענעצן צווישן די גרופּעס זײַנען אָפֿטמאָל אומדײַטלעך. יעדע גרופּע באַשטייט פֿון אַ שלל סוב־דיאַלעקטן.

מערבֿ־ייִדיש נעמט אַרום דײַטשלאַנד, האָלאַנד, שווײַץ, עלזאַס, לותר.

מיטל־ייִדיש: ס'רובֿ טעריטאָריע פֿון פּוילן, מערבֿ־גאַליציע, סלאָוואַקײַ, אונגערן, קאַרפּאַטן־רוטעניע.

צפֿון־מזרח־ייִדיש: ליטע, לעטלאַנד, עסטלאַנד, ווײַסרוסלאַנד, אייניקע טיילן פון צפֿון־פּוילן און צפֿון־אוקראַיִנע.

דרום־מזרח־ייִדיש: מזרח־אוקראַיִנע, מזרח־גאַליציע, ראָמעניע אײַנשליסנדיק בוקאָווינע און מאָלדאָווע.

די ליטעראַרישע ייִדישע כּלל־שפּראַך איז אויסגעאַרבעט געוואָרן פֿון דער ייִוו"אָ און שטימט נישט פֿולשטענדיק מיט קיין אײן קאָנקרעטן דיאַלעקט. מער פּרטים

ייִדישער אַלף־בית מיט ענגלישע דערקלערונגען פֿון די אונטערשיידן צווישן דיאַלעקטן

די דיאַלעקטן־מאַפּע

אוריאל װײַנרײַכס אַרטיקל "ראשי־פּרקים פֿון אַ דעסקריפּטיװער ייִדישער דיאַלעקטאָלאָגיע"

פּראָפֿ' אַסטריד שטאַרק־אַדלער – די פֿאָרשערין פֿון מערבֿ־ייִדיש און עלזאַסער סובדיאַלעקטן

נאָך פּובליקאַציעס אױף דער טעמע