לייענזאַל

olam kria

FaceBook

נייַעס

דניאלה מאוערס מאַגיסטער־אַרבעט געשטיצט פֿון דער אינסטאַנץ שוין אין משך פֿון 5 יאָר טיילט די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור צו...
קאָנקורס פֿון קורצע דערצײלונגען אױף ייִדיש 2019 די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור פֿאַרבעט דעם קהל שרײַבער אָנטײל צו נעמען אין...
30.10 קאָנצערט פֿון אַנאַטאָלי ליין אין רעננה מיטוואָך, דעם 30סטן אָקטאָבער 2019, 17:00 אַ זייגער, אין דעם רעננהר קלוב פֿאַר ייִדיש "די גאָלדענע...
מרדכי דוניץ איז מער ניטאָ אין טיפֿן טרויער זײַנען מיר מודיע וועגן דעם טויט פֿונעם געטרײַעם ייִדישיסט, פֿיליאָריקן כּלל־טוער...
ביילע טראַכטענבערגס מאַגיסטער־אַרבעט געשטיצט פֿון דער אינסטאַנץ שוין אין משך פֿון 5 יאָר טיילט די נאַציאָנאַלע אינסטאַנץ פֿאַר ייִדישער קולטור...
ייִדיש־סעמינאַר אין ווילנע פֿאַר ישׂראלדיקע סטודענטן אין יוני 2019 איז אין ווילנע פֿאָרגעקומען אַ סעמינאַר װעגן דער ייִדישער קולטור...
14.7 רות לעווין זינגט אין נתּניה זונטיק, דעם 14טן יולי 2019, 11:00 אַ זייגער אינעם נתּניהר קלוב "מרכז דוד" (אחימאיר־גאַס...
6.6 ייִדיש־לימודים אױף שבֿועות פֿאַר דער גאַנצער משפּחה אין תּל־אָבֿיבֿ דאָנערשטיק, דעם 6טן יוני 2019, צווישן 18:30 און 21:00 אַ זײגער, װעט אין...
20.6 אין ת"א - אַ קולינאַרישע רײַזע "די פֿאַרװאַנדלונגען פֿון געפֿילטע פֿיש" די היסטאָריש־עטנאָגראַפֿישע קאָכקונסט־אימפּרעזע "די פֿאַרװאַנדלונגען פֿון געפֿילטע פֿיש" וועט פֿאָרקומען אינעם קולטור־צענטער "לייוויק־הויז" (דבֿ־הוז־גאַס 30, תּל־אָביב) דאָנערשטיק,...

װירטועלע קלאַװיאַטור


klaviatura

 


פֿאַר דער צװײטער װעלט־מלחמה האָבן אויף דער וועלט געלעבט אַן ערך 11 מיליאָן ייִדיש־רעדערס, דאָס הייסט בערך 60 פּראָצענט פֿונעם כּלל־ייִדנטום (‏לויטן בוך פֿון ערן כּץ "סוד המוח היהודי", פֿאַרלאַג "מודן", 2003, זײַט 262).

דער דעמאָגראַפֿישער מצבֿ פֿון דער ייִדיש־רעדנדיקער קהילה איבער דער וועלט אינעם 1932־סטן יאָר ווערט באַשריבן אין דער ייִדישער אַלגעמיינער ענציקלאָפּעדיעייִדישער אַלגעמיינער ענציקלאָפּעדיע.

אין מיטן 20־סטן יאָרהונדערט האָט זיך די צאָל ייִדיש־רעדערסבאַדײַטנדיק פֿאַרקלענערט. דערצו זענען געווען אַ ריי סיבות:

- אומקום פֿון עטלעכע מיליאָנען ייִדיש־רעדערס בעתן חורבן;

- באַדריקונג פֿון ייִדן אינעם ראַטן־פֿאַרבאַנד, דער עיקר אין סטאַלינס תּקופֿה;

- גרױסע אַסימילאַציע;

- אויפֿקום פֿון מדינת־ישׂראל, וועלכע האָט תּחילת געהאַלטן ייִדיש פֿאַרן קאָנקורענט פֿון העברעיִש און באַגרענעצט איר באַנוץ.

אָבער אין די 80־ער יאָרן האָט ייִדיש ווידער אָנגעהויבן דערוועקן אינטערעס בײַ ייִנגערע דורות, נישט בלויז אין חרדישע קרײַזן.

הײַנט צו טאָג זײַנען אויף דער וועלט פֿאַראַן אַן ערך 2 מיליאָן ייִדיש־רעדערס, אײַנשליסנדיק עטלעכע הונדערטער טויזנט אין ישׂראל (מערסטנס אין ירושלים, תּל־אבֿיבֿ און בני־ברק) און אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן (מערסטנס אין ניו־יאָרק און אומגעגנט)‏. זעט די פּרטים בנוגע די פֿאַראייניקטע שטאַטן.

נישט ווייניק ייִדיש־רעדערס לעבן אויך אין אייראָפּע (ענגלאַנד – מערסטנס אין לאָנדאָן, פֿראַנקרײַך – מערסטנס אין פּאַריז, בעלגיע – מערסטנס אין אַנטווערפּען, רוסלאַנד – מערסטנס אין מאָסקווע און סאַנקט־פּעטערבורג); אין לאַטײַן־אַמעריקע (אַרגענטינע – מערסטנס אין בוענאָס־אײַרעס, מעקסיקע – מערסטנס אין מעקסיקאָ־סיטי); און אין אויסטראַליע (מערסטנס אין מעלבורן).

לייענט אויך דעם אַרטיקל אויף ענגליש אַרטיקל אויף ענגליש.